Wyłączniki nadprądowe - jak dobrać?

Warto pamiętać, że dobierając bezpieczniki nadmiarowo prądowe, powinno się uwzględnić prąd znamionowy zainstalowanych i potencjalnych odbiorników zasilanych z danego obwodu oraz długotrwałą obciążalność prądową zastosowanych przewodów zasilających. Dokładne wartości można wyznaczyć z zależności, która określa sposób doboru wyłączników nadprądowych do zabezpieczenia danego obwodu.

Zasada doboru wyłączników nadmiarowo prądowych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych bezpieczniki nadprądowe dobiera się w taki sposób, aby aparat aktywował się w momencie, w którym przez obwód, na którym jest zainstalowany, przepływa prąd o większym natężeniu, niż wynosi długotrwała obciążalność prądowa przewodów zasilających, zamontowanych na tym obwodzie.

Zasadę tą można przedstawić w formie zależności, która w prosty sposób pozwala dobrać bezpiecznik nadmiarowo prądowy o właściwej charakterystyce do każdego obwodu. Okazuje się, że określony wyżej wymóg bezpieczeństwa jest spełniony gdy:

• prąd znamionowy odbiorników zasilanych z danego obwodu lb jest mniejszy lub równy jak 
• prąd znamionowy lub nastawienia zabezpieczenia czasowo prądowego ln, który jest mniejszy lub równy,
• długotrwałej obciążalności prądowej przewodu lz.

Jednocześnie spełniona musi być zależność, w której:

• prąd zadziałania urządzenia zabezpieczającego l2 jest mniejszy lub równy
• długotrwałej obciążalności prądowej przewodu lz skorygowanej  o
• współczynnik krotności prądu powodującego zadziałanie wyłącznika k.

Współczynnik k można wyznaczyć jako iloraz:

• prądu zadziałania urządzenia zabezpieczającego lz i
• prądu znamionowego lub prądu nastawienia zabezpieczenia czasowo prądowego.

Warto wiedzieć, że współczynnik k dla wyłączników czasowo prądowych w klasie B, C i D powinien wynosić 1,45.

Wyłącznik nadprądowe do zabezpieczania obwodów w lokalach mieszkaniowych i komercyjnych o mocy do kilku kW

Wyłączniki nadprądowe do zabezpieczania obwodów elektrycznych zasilających: 

• obwody z gniazdami wtykowymi,
• Instalację oświetleniową,
• Urządzenia RTV AGD o stosunkowo niewielkim prądzie rozruchowym itp. 

można dobrać na podstawie charakterystyki czasowo prądowej. 

Obwody zasilające wspomniane urządzenia o określonej mocy zabezpiecza się wyłącznikami  o charakterystyce czasowo prądowej określanej umownie jako charakterystyka B. To najczęściej stosowane rozwiązanie w instalacjach mieszkaniowych i w wielu instalacjach komercyjnych.

Wyłączniki nadprądowe spełniające kryteria charakterystyki B mają następujące parametry pracy:

• Prąd wyzwalania przeciążeniowego 1,13 - 1,45,
• Prąd wyzwalania zwarciowego 3 - 5.

Bezpieczniki nadprądowe do zabezpieczania trójfazowych obwodów zasilających w obiektach mieszkalnych i komercyjnych 

Bezpieczniki nadprądowe o charakterystyce czasowo prądowej C, to urządzenia do zabezpieczania zasilających link trójfazowych w domach, warsztatach i obiektach komercyjnych. Urządzenia są przystosowane do zabezpieczania link zasilających urządzenia o zasilane dużymi prądami. 

Parametry wyłączników czasowo prądowych o charakterystyce C to:

• Prąd wyzwalania przeciążeniowego 1,13 - 1,45,
• Prąd wyzwalania zwarciowego 5 - 10.

To urządzenia powszechnie stosowane do zabezpieczania instalacji przemysłowych oraz do zabezpieczania obwodów trójfazowych w domowych instalacjach zasilających. 

Bezpieczniki nadprądowe do zabezpieczania urządzeń przemysłowych o dużych prądach rozruchowych

Charakterystyki czasowo prądowe 

Wyłączniki nadmiarowo prądowe i charakterystyce czasowo prądowej D to wyposażenie dedykowane do przemysłowych instalacji zasilających. Bezpieczniki tego typu, są stosowane do zabezpieczania instalacji zasilających generatory i turbiny o dużych prądach rozruchowych.

Parametry wyłączników czasowo prądowych o charakterystyce D to:

• Prąd wyzwalania przeciążeniowego 1,13 - 1,45,
• Prąd wyzwalania zwarciowego 10 - 20.

Wyłączniki nadprądowe do zabezpieczania urządzeń elektronicznych wrażliwych na jakość energii, w tym skoki natężenia 

Do zabezpieczania obwodów zasilający zaawansowane urządzenia elektroniczne oparte na nowoczesnych dokładnych układach półprzewodnikowych stosuje się wyłączniki nadprądowe natychmiastowego działania. To urządzenia stosowane stosunkowo rzadko. 

Ich charakterystyka czasowo prądowa jest określana jako charakterystyka A. Wyłączniki reagują na minimalne wahania natężenia. Prąd wyzwalania przeciążeniowego wyłączników nadprądowych o charakterystyce czasowo prądowej A ma wartość 1,13 - 1,45.

Dobierając wyłączniki nadprądowe, warto zauważyć, że producenci oferuje modele wyposażone w jeden do pięciu biegunów. Większość współczesnych urządzeń przeznaczonych do zabezpieczania instalacji domowych i przemysłowych ma budowę modułową i standardową szerokość jednego modułu, co pozwala na prosty montaż na znormalizowanych szynach montażowych stosowanych w rozdzielniach. Urządzenia mogą być wyposażone we wskaźnik położenia zestyków, w tym w sygnalizację led.